Słowo od organizatorów
Pierwsza edycja Festiwalu Kultury Żydowskiej „Hava Nagila” w Rzeszowie już za nami. W ciągu trzech dni festiwalu „Hava Nagila” czyli „Radujmy się” Rzeszów zamienił się w przestrzeń pełną muzyki, opowieści, sztuki i pamięci.
Dziękujemy każdej i każdemu, kto przyszedł – każdej osobie, która usiadła w Kinie za Rogiem Cafe, Instytucie Muzyki UR i Piwnicach Rzeszowskich, każdej, która szła z nami spacerem po mieście, każdej, która słuchała pieśni, oglądała filmy, uczestniczyła w warsztatach. Dzięki Wam festiwal miał sens.
Dlaczego ten festiwal był ważny?
Rzeszów ma bogatą żydowską historię. Przed Holocaustem miasto zamieszkiwane było przez różnorodną społeczność – Żydów, Polaków, Ukraińców. Ta wielokulturowość była normalną rzeczą, codziennością. Dziś, gdy większości tej społeczności już nie ma, pozostaje nam pytanie: jak pamiętać?
Festiwal „Hava Nagila” miał być odpowiedzią na to pytanie. Pomysłodawcy starali się to osiągnąć przez powrót do źródeł. Pieśni śpiewane były w języku, którym śpiewano je niegdyś; historie opowiadane przez tych, którzy nauczyli się je szanować. Zapomniane miejsca przypomniano porównując przedwojenne fotografie z współczesną zabudową oglądaną podczas tematycznego spaceru.
„Hava Nagila” oznacza „Radujmy się”. Choć tradycyjnie wyrażenie to używane było przez Żydów podczas radosnych, wspólnotowych wydarzeń i świąt, z czasem stało się nieodłącznym elementem spotkań towarzyskich, podkreślającym poczucie wspólnoty.
Dziękujemy
Festiwal Kultury Żydowskiej „Hava Nagila” w Rzeszowie był możliwy dzięki:
- Fundacji Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego – organizatorowi
- Stowarzyszeniu Rajsze – pielęgnującemu pamięć o dawnych mieszkankach i mieszkańcach Rzeszowa
- Stowarzyszeniu Folkowisko – wspierającemu organizacyjnie
- Fundacji O Rzesz! – odpowiedzialnej za opracowanie graficzne dokumentów i fotografii ze zbiorów Marty Wójcik
- Kinu za Rogiem Café – odpowiedzialnemu za wybór filmów i udostępniającemu przestrzeń
- Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego – finansującemu program EtnoPolska
- Gminie Miasta Rzeszów – wspierającej inicjatywę
- Artystom – którzy podróżowali, aby grać i mówić
- Wam wszystkim – które i którzy w nim uczestniczyliście.
Co dalej?
Pierwsza edycja Festiwalu Kultury Żydowskiej „Hava Nagila” zakończyła się, ale jego oddziaływanie pozostaje w mieście. Pieśni żydowskie nadal będą brzmiały w sercach tych, którzy ich słuchali. Opowieści o Salomei, Bramie Grodzkiej, wystawa starych dokumentów i fotografii – będą się przenosić w rozmowach, w pamięciach, w świadomości.
Pytaniem, z którym pozostajemy: Jak pamiętać kulturę, która prawie całkowicie zniknęła?
Na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Wiadomo, że jednym ze sposobów są takie festiwale – chwile, kiedy w jednym miejscu zbierają się ludzie, żeby słuchać pieśni i opowieści.
Do zobaczenia za rok?
Jeśli ten festiwal okazał się dla Was tak ważny, jak był dla nas – jeśli poczuliście głębię tego, co Żydzi przenosili w swoich sercach, w muzyce, w tradycji – wtedy mamy nadzieję, że Hava Nagila powróci.
Bo opowieści warto powtarzać. Bo pieśni warto śpiewać znowu i znowu. Bo pamięć warto ćwiczyć, zanim całkowicie zniknie.
Hava Nagila – Radujmy się!
Dziękujemy za wspólnie spędzony czas. Do zobaczenia za rok!
Festiwal „Hava Nagila” w Rzeszowie, sfinansowany m.in. ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowe Centrum Kultury EtnoPolska oraz z budżetu Gminy Miasta Rzeszów, wpisał się w szerszy nurt wydarzeń przypominających o wielowiekowej obecności Żydów na ziemiach polskich i ich nieocenionym wkładzie w kulturę regionu.
