Muzyczna podróż przez historię Rzeszowa
26 września 2025 roku publiczność Instytutu Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego miała okazję przenieść się w czasy świetności żydowskiego Rzeszowa. Koncert „Mamy dla was piosenkę – Hob’n mir a nigndl” w reżyserii Moniki Adamiec, przygotowany przez Stowarzyszenie Twórcze SztukPuk Sztuka, był hołdem dla dziedzictwa, które niosła ze sobą żydowska wspólnota galicyjskich miasteczek.
Historia jako inspiracja
Spektakl narodził się z fascynującego odkrycia – w Rzeszowie, ponad sto lat temu, żył i tworzył słynny kompozytor i poeta żydowski Nachum Sternheim. Postać niezwykła, która w swojej twórczości łączyła elementy autentycznej muzyki żydowskiej z folklorem Ziemi Rzeszowskiej. Los Sternheima był jednak tragiczny: w okresie międzywojennym wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie odnosił sukcesy w przemyśle filmowym Hollywood, lecz tęsknota za rodzinnym Rzeszowem przywiodła go z powrotem – a podczas II wojny światowej zginął w getcie rzeszowskim.
Bogata oferta muzyczna
Koncert oferował słuchaczom bogatą paletę dzieł. Obok piosenek Nachuma Sternheima znalazły się kompozycje Leopolda Kozłowskiego-Kleinmanna ze słowami Jacka Cygana i Wojciecha Młynarskiego. Szczególnie interesujące były dwa dotąd nie tłumaczone teksty Sternheima, które otrzymały poetycką oprawę Alicji Ungeheuer-Gołąb.
Wykonanie pełne pasji
Obsadę stanowili rzeszowscy aktorzy i wokaliści: Jadwiga Domka, Małgorzata Pruchnik-Chołka, Natalia Zduń, Michał Chołka, Mirosław Szpyrka i sama reżyserka Monika Adamiec. Zespół wsparła Rzeszowska Kompania Muzyczna w składzie: Lidia Ochał (skrzypce), Paweł Maziarz (klarnet), Weronika Sura (akordeon), Kamil Nieznański (bas) oraz Damian Sąsiadek (perkusja). Choreografia Mirosława Szpyrki nadała spektaklowi dynamikę, przywołując energię tańców, jakie towarzyszyły żydowskim celebracjom.
Przesłanie sięgające przeszłości
Przez siedemdziesiąt minut trwania koncertu artyści wyśpiewali wspólną historię – historię ludzi, którzy kochali swoją rodzinę, dom i miasto, modlili się o zdrowie i dobre życie. Tak jak oni niegdyś, publiczność miała okazję uczestniczyć w rytualnym podzieleniu się pamięcią poprzez muzykę, słowo i taniec.
Koncert był zarówno artystycznym sukcesem, jak i gestem hołdu dla Żydów mieszkających przed wojną w Rzeszowie. Przywrócił głos tym, którzy go stracili, i przypomniał Rzeszowowi o jego wielokulturowej tożsamości.
Wydarzenie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowe Centrum Kultury EtnoPolska. Edycja 2025 oraz z budżetu Gminy Miasto Rzeszów.
